آخير چرشنبه و نوروز بايرامي گونلرينده، جوانلار بوياق، ساري چوپ، سوغان قابيغي و باشقا رنگلرله بويانميش يومورتالاري دؤيوشدوررلر. يومورتا اويناماغين اوز قايدا قانونو واردير: خان كندي

-خبر چرشنبه (xəbər çərşənbə):

بایرام (اسفند) آیی‌نین ایلک چرشنبه‌سینه وئریلن آددیر. دئییلنلره گؤره بو چرشنبه‌ده آغ یئل اسر، بئله‌لیکله‌ده یئره نفس گلیب، آییلار، بوزلار اریییب، آغاجلار اویانار. بوتون بونلار ایسه بایرامین گلدیگیندن خبر وئریرلر.

بو هفته بویو کند اهلی جولا قازیب، تینگ اکرلر، یئر سوروب، یاز اکینینه باشلارلار. اونلار مرجی، نوخود، یاز آرپاسی، کوروشنه، یونجا، شنبلله اکر؛ خانیملار ایسه بایرام ایشی اولاراق یومالیلارینی یویوب، ائولرینی سلقه-سهمان ائلرلر.

 

2-گوله چرشنبه (gülə çərşənbə):

 

بایرام آیی‌نین ایکینجی چرشنبه‌سینه وئریلن آددیر. بو چرشنبه‌ده خانیملار گؤی گؤیردرلر. اونلار مرجی، کوروشنه، بوغدا، آرپا، یا دا زه‌،ره‌ک (zə'rəh)ایسلادیب بالاجا ساخسی کوزه‌لره چکیب گؤیردرلر. بو هفته بویو کند اهلی ساری تیکان، چالقی (چالی) تیکان، و اودون ییغیب آخیر چرشنبه‌یه حاضیرلیق گؤررلر.

 

3-کوله چرشنبه (külə çərşənbə):

 

بایرام آیی‌نین اوچونجو چرشنبه‌سینه وئریلن آددیر. بو چرشنبه‌ده خان كندي اهلی دیرناقلارینی توتوب، ساچلارینی ووردوروب، هابئله مال-داوارین قویروقلارینی وورارلار.

 

4-آخیر چرشنبه (axir çərşənbə)

 

بایرام آیی‌نین سون چرشنبه‌سینه وئریلن آددیر. آخیر شنبه‌ده یئرینه یئتیریلن دبلر چوخ اطرافلی اولوب، آشاغاداکیلاردان عیبارت اولوردو:

 

الف) نیشانلی قیزلارا چرشنبه‌لیک آپارما

بو دب تزه گلینلری اولان عاییله‌لره عاییددیر. چرشنبه آخشامی اوغلان ائوی بایرام اوچون آلدیغی تؤحفه‌لری (کیف، باشماق، قیزیل، چادیرا، دون، و...) میوه، شیرنی، چرشنبه یئمیشی، دیری تویوق، بیر بوشقاب پیشیریلمه‌میش دویو، گؤی، آینا و بالیق ایله بیرلیکده قابلارا یا دا میسدن، آلومینیومدان اولان مژمئییلره دوزوب بزه‌ییر و باشقا اقرابالار طرفیندن بزه‌نن مژمئییلرله برابر باشلارینا آلیب قاوال چالا-چالا قیز ائوینه آپارارلار. قیز ائوینده انعام آلمایینجا تاباقلارین هامیسینی یئره قویمازلار. تاباقلار یئره دوزولندن سونرا اوستلرینه نوغولدان، شوکولاتدان سپیب، چالیب اوینایاندان سونرا گئدرلر. خونچالاری گؤرمگه قیزین قونشولاری و اقرابالاری دا اورادا حاضیر اولار.

 

ب)سودان آتیلما

 

آخیر چرشنبه سحر تئزدن دوروب تمیز آخار سو یا دا چشمه‌لردن آتیلماغا گئدرلر. اوغلان، قیزلار آتیلارکن دئیرلر:

آتیل-باتیل چرشنبه، بختیم آچیل چرشنبه

آروادلار ایله کیشیلر ده دئیرلر:

آغیرلیغیم، اوغورلوغوم، ناخوشلوغوم تؤکولسون بوردا قالسین

سونرا او چشمه‌دن بیر قاب سو دولدوروب ائوه آپاریب، اوجاق اوسته قازان آسیب، گتیردیکلری سویو قاینادار (ایناندیقلارینا گؤره او سو یئره قویولمامالیدیر) و اونلا یویونارلار، چونکو دئییرلر چرشنبه سویو اینسانین بدنینی یونگول و ساغلام ائلر.

 

ج)آچار سالما

آخیر چرشنبه آخشامی بعضیلر نیت ائله‌ییب بیر آچار (کلید) یا سانجاق آیاقلارینین آلتیندا، قونشولارینین قاپیسیندا دوروب او ائوده گئدن سؤزلره قولاق آسارلار و ائوده ائشیدن سؤز-دانیشیقلاری اؤز نیّتلرینین فالی توتارلار. بعضیلر ده ایگنه تاخیب بئله اینانارلار کی هر نه ائشیتسه‌لر او باشلارینا گله‌جکدیر. بونا گؤره ده باغ‌وزیرین اهلی بو گونده ساواشماز و بئله اولدوقدا گلن ایلین سونونا کیمی ناراحاتلیق چکه‌جکلرینه اینانارلار. اونلار آخیر چرشنبه خوش سؤزلر دانیشیب و آچارین دوز چیخدیغینی سؤیلرلر.

 

د)قیزلارا پای گؤندرمه

 

خان كندي ده آخیر چرشنبه‌نین آخشامی شام دویو، خوروشو ایسه قره‌گؤز لوبییه اولار. بو آخشام آنالار قیزلارینا پای گؤندررلر. اونلار پیشیردیکلری شام یئمگیندن بیر بوشقاب چکیب، چادیرا، کؤینک، جوراب، چرشنبه یئمیشی، و... ایله بیرگه قیزین خیردا باجی یا قارداشی واسیطه‌سیله قیزلاری ائوینه گؤند‌ررلر. باجیلاری ایسه اونلاری بیر جوت جوراب ایله یولا سالار.

 

ه) اود یاندیرما

 

آخیر چرشنبه آخشامی کند اهلی داملاردا اود یاندیریب اوستوندن آتیلار. قیز، اوغلان آتیلارکن دئیه‌ر: آتیل-باتیل چرشنبه، بختیم آچیل چرشنبه؛ آرواد، کیشیلر ایسه دئیه‌ر: آغیرلیغیم، اوغورلوغوم، نوخوشلوغوم توکولسون بوردا قالسین. البته بیرینین یاخینلاریندان تزه اؤلن اولوب و بیرینجی ایلی اولسا، اؤلو صاحیبی‌نین احترامینا کند اهلی اود یاندیرمازلار.

 

و) شال (قورشاق) ساللاما

 

کندین جاوانلاری آخیر چرشنبه آخشامی ائولرین باجاسیندان (قدیم ائولرده کورسو قورولدوغونا گؤره پنجره یئرینه باجا اولاردی) شال ساللایاردیلار. ائو صاحیبی ساللانان شالین اوجونا ایگده، کیشمیش، جویز (گیرده‌کان)، بویانمیش یومورتا، ایپ جوراب و کورسو اوستونده اولان باشقا شئیلردن باغلایاردی. بعضی ائو صاحیبلری شوخلوق اوچون دئیردیلر:

"اوغلان قیزیم چوخدو، ایسته‌سن بیرن باغلیییم شالیوا" و گولردیلر. بئله‌لیکله او گئجه خوشلوق ایله سحر اولاردی.

دئمه‌لی جاوانلار سئودیکلری یا نظرلری اولان قیزین، یا نیشانلی اوغلانلار قایناتانین و عمومیتله یاشلیلارین ائولرینه شال ساللایاردیلار.

سؤزلری گئدن دبلردن باشقا بیر سیرا اویونلار آخیر چرشنبه‌لرین آیریلماز بؤلوملری ساییلاردی. بو کندین اوشاقلاری و جاوانلاری خوش اولماق اوچون خبر چرشنبه‌دن ایل تحویل اولونجا یومورتا دؤیوشدوررلر. هابئله اونلار آخیر چرشنبه گونو پالچیقدان فیشقا یا دا ماشین دوزلدیب بایرامدا اوینادارمیشلار. باشقا اویونلاریندان بیر کیلوقراملیق یاغ قابی ایچینه کارپئت ایله سو بعضی زامانلار ایسه زرنیخ تؤکوب پارتلادارمیشلار.

 منبع: وبسايت حيدربابا