گِرمی (مغان) از شهرهای قدیمی
استان اردبیل ایران و مرکز
شهرستان گرمی يا
مغان است. شهرستان مغان تا چند سال پيش شامل شهرستانهای کنونی گرمی،
پارس آباد و
بیله سوار بود كه با تغييرات تقسيمات سياسي به صورت سه شهرستان جداگانه درآمده اند.
گرمی در ۱۰۰ کیلومتری شمال شهر اردبیل قرار دارد. كالبد شهر گرمي (گئرمي Germi) را مي توان به دو قسمت هموار و كوهستاني تقسيم كرد. محلات قديمي شهر همچون قلعه باشي و سرچشمه، ابیش آباد و همچنين كاربري هاي عمده همچون مسجد جامع و شهرداي و بازار در قسمت كوهستاني شهر واقع شده اند. قسمت هموار شهر شامل محله هاي جديدتر چون هلال احمر و ابيش آباد (روستايي كه با گسترش كالبدي شهر به صورت محله اي از آن درآمده است)و... است. همچنين بعد از حادثه رانش محله كوتول قسمتي از اهالي شهر مجبور به كوچ و اسكان در شهرك وليعصر شدند. رودخانههای گرمی چایی (رودخانه تولون)، الّه دره ( در مکاتبات دولتی "الّه درق" ) و کوئل چایی از داخل شهر گرمی عبور میکنند همه این کوهها از جنوب به شمال جریان دارند و به رودخانه بولقارچای ( بالهاری = بالهارود ) و نهایتا به دریای خزر میریزند.
ارتفاع نقاط مختلف شهر گرمی از سطح دریا بسیار متفاوت و از ۶۰۰ متر در محله هلال احمر تا ۱۲۰۰ متر در محله اله دره متغیر است. کوههای مهم اطراف شهر عبارتند از: آزنا، قاراخان داغی ایرناواش و یالقوز بولاغی
نزدیکی به دریای خزر، کوههای آذربایجان و دشت سرسبز وحاصلخیز مغان موقعیت ویژهای به این منطقه دادهاست.
مردمشناسی [ویرایش]
جمعیت این شهر در حدود ۳۰ هزار نفر برآورد شدهاست. مذهب اهالی شیعه و زبانشان ترکی آذربایجانی است ولی در مدارس و دانشگاهها به زبان رسمی کشور ایران ( فارسی ) تحصیل می کنند .
تاریخچه پیدایش این شهر در عصر جدید حیات آن به حدود سال ۹۰۰ هجری قمری باز میگردد که ۵ طایفه شیعه که ساکن شهرهای امپراطوری عثمانی و برخی نقاط سنی نشین دیگر بودند به دستور و اجازه شاهان صفویه به آن مهاجرت و درآنجا ساکن شدند. شاید بهمین دلیل است که ساکنین اصلی گرمی خود را اردوخانلی (منصوب به شهر اردهان در شمال شرق ترکیه) مینامند.[نیازمند منبع]
بیشتر اهالی این شهر به کارهای بازرگانی، کشاورزی و دامداری فرش وگلیم بافی مشغول هستند.در گذشته گرمی یک شهر بن بست بود اما با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و رونق تجارت و رفت و آمد مرزی این شهر از حالت بن بست خارج شد. با اجرای بزرگراه تبریز-باکو که از شهر گرمی می گذرد، این شهر رونق بیشتری خواهد گرفت.[۱]
جاذبههاي توريستي [ویرایش]
مسجد جامع گرمي از بناهاي تاريخي مذهبي اين شهر بهشمار ميرود. از جاذبههاي طبيعي اين شهر درياچه گيلارلو و قالقانلو در كنار شهرك وليعصر و روستاي خان كندي ميباشد.
از ديگر جاهاي ديدني گرمي مي توان به روستاهاي بخش موران شامل داشديبي، افچه، اوماسلان، سلاله، تازه کندو...و بخش مركزي شامل روستاهاي تنگ، تولون، شوكورلو، گيلارلو و روستاهاي بخش انگوت و ايني و آبشارهاي ايني و... اشاره نمود.
قالغانلو طبیعت درياچه قالغانلو در روستای خان كندي |
خان كندي طبیعت روستای خان كندي در مرز جمهوری آذربایجان |
|
خان كندي رويش لاله هاي خان يوردي روستای خان كندي |
جغرافياي زيستي [ویرایش]
انواع گونه هاي حيات جانوري در شهرستان گرمي وجود دارد. از آن جمله كبك كه در ارتفاعات گرمي و روستاهاي حومه به وفور يافت مي شود.
در شهر گرمی دانشگاههای [[پیام نوربزرگترین دانشگاه منطقه و دومین دانشگاه استان از نظر امکانات و دانشجو با داشتن بیش از 3500نفر دانشجو و دانشگاه ازاد اسلامی با 1200نفر دانشجو و و جامع علمی کاربردی با بیش از 100 نفر دانشجو فعالیت دارند.
ایستگاه هواشناسی گرمی از نوع سینوپتیک اصلی بینالمللی 12 ساعته بوده و در زمینی به مساحت یک هکتار در غرب شهرستان گرمی واقع شده است.
آبادیهایی که نامشان گرمی و یا مرتبط با گرمی است [ویرایش]
[۲]
گرمی - بخش مرکزی شهرستان گرمی
چای گرمی سی - بخش انگوت شهرستان گرمی
گرمیلی - بخش جلیل آباد
گرمیان - بخش خیزی
گرمیلی - استان تونجلی
گرمیلی - استان الازیغ
گرمیان - استان ازمیر
گرمیان - استان تکیرداغ
گرمیان - استان ازمیر
ییلاق گرمیان - استان ازمیر
گرمیجک - استان آرتوین
گرمیان - استان استرومیکا
- پايگاه اطلاع رساني KHANKANDI
- پژوهشي در جغرافياي مغان، سيد محمد ابراهيمي، انتشارات نيك آموز ، 1385
پیوند به بیرون [ویرایش]
الگو:جغرافیای شهر گرمی
نگارخانه تصاویر [ویرایش]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
دو کوه آزنا و ایرناواش در منظرهای از گرمی
-
قسمتی از بازار و محله سرچشمه
-
-
-
-